SPOILED NEWS

Τι είναι οι αλλεργίες και πώς τις αντιμετωπίζουμε;

Άννα Μποτσάκου, Φαρμακοποιός Σωτήρης Πασχάλης ,Γιατρός

 

Τι είναι αλλεργία;

Αλλεργία, ατοπία, αναφυλαξία… Μιλάμε για την αντίδραση υπερευαισθησίας τύπου Ι, μια αντίδραση του ανοσοποιητικού μας συστήματος εναντίον φυσιολογικά αβλαβών ουσιών του περιβάλλοντος. Οι ουσίες αυτές, που μπορούν να προκαλέσουν αλλεργίες, ονομάζονται αλλεργιογόνα.

Πώς μπορώ να πάθω μια αλλεργία;

Όπως είπαμε, αλλεργιογόνο θεωρείται οποιαδήποτε ουσία μπορεί να προκαλέσει αλλεργική αντίδραση. Αλλεργιογόνα μπορούμε να βρούμε σε τροφές, σε διάφορα αντικείμενα καθημερινής χρήσης (π.χ. Latex), σε ζώα (π.χ. δηλητήριο της μέλισσας, τρίχες γάτας), καθώς και σε διάφορα φυτά (π.χ. γύρη). Υπάρχει ένα γενετικό υπόβαθρο πίσω από τις αλλεργίες, δηλαδή, ένα άτομο έχει αυξημένες πιθανότητες να αναπτύξει μια αλλεργία, όταν έχει κι άλλα ατοπικά άτομα στην οικογένεια του. Για την ανάπτυξη μιας αλλεργικής αντίδρασης, προηγείται η έκθεση του ατόμου στο αλλεργιογόνο, η οποία πυροδοτεί το ανοσοποιητικό του σύστημα για την παραγωγή ειδικών IgEανοσοσφαιρινών εναντίον του αλλεργιογόνου. Οι IgE ανοσοσφαιρίνες είναι φυσιολογικά αντισώματα του ανθρώπινου οργανισμού, που παράγονται κατά την καταπολέμηση λοιμώξεων από παράσιτα. Έχουμε πρακτικά ένα χρονικό διάστημα ελεύθερο συμπτωμάτων, μέχρις ότου οι IgE ανοσοσφαιρίνες συνδεθούν με τα αλλεργιογόνα και προκαλέσουν την ακόλουθη φλεγμονώδη αντίδραση της αλλεργίας, η οποία ρυθμίζεται από ουσίες που υπάρχουν φυσιολογικά στον οργανισμό, όπως η ισταμίνη.

Ποιες είναι οι συχνότερες αλλεργικές αντιδράσεις;

  • · Αλλεργική Ρινίτις: Χαρακτηρίζεται από ρινική συμφόρηση (μπουκωμένη μύτη), υδαρή (διάφανη) έκκριση και πταρμό. Η εποχική μορφή της νόσου προκαλείται συνήθως από γύρη λουλουδιών ενώ η πολυετής μορφή από στοιχεία που έρχεται καθημερινά ο ασθενής σε επαφή, όπως οικιακή σκόνη, τρίχωμα ζώων κλπ. Για την αντιμετώπισή της, συνιστάται αποφυγή του αλλεργιογόνου όταν είναι γνωστό, ενώ χρησιμοποιούνται αντιισταμινικά, ρινικοί ψεκασμοί με χρωμογλυκικό νάτριο και με στεροειδή (κορτιζόνη), ανάλογα τη βαρύτητα.
  • · Αλλεργικό Άσθμα: Χαρακτηρίζεται από φλεγμονή των αεραγωγών η οποία προκαλεί αναστρέψιμη απόφραξη, βήχα, εκπνευστικό συριγμό, συσφιγκτικό αίσθημα στο θώρακα και δύσπνοια. Χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στη χρήση μερικών φαρμάκων, όπως των b-blockers και των σαλικυλικών, γιατί δύνανται να προκαλέσουν βρογχόσπασμο σε ασθματικούς. Επίσης, μια ίωση ή ακόμα και το άγχος, ίσως αυξήσει τον παροξυσμό ενός ασθματικού. Μια σοβαρή ασθματική κρίση, μπορεί να αποβεί ακόμα και μοιραία για τη ζωή, γι’ αυτό χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή. Διάγνωση γίνεται με τη σπιρομέτρηση, αλλά και με άλλες πιο εξειδικευμένες, για πιο περίπλοκα περιστατικά, εξετάσεις, ενώ για την αντιμετώπιση του αλλεργικού άσθματος, συνίσταται αποφυγή του αλλεργιογόνου όταν είναι γνωστό και χρήση Β2-διεγερτών, κορτικοστεροειδών και βρογχοδιασταλτικών, ανάλογα τη βαρύτητα.
  • · Ατοπική Δερματίτις: Χαρακτηρίζεται από συμμετρικό εκζεματικό εξάνθημα και έντονο κνησμό (φαγούρα). Συνήθως έχει έναρξη σε μικρή ηλικία και υπάρχει οικογενειακό ιστορικό ατοπίας. Επιδεινώνεται με την επαφή του αλλεργιογόνου στο δέρμα, την έντονη εφίδρωση, το άγχος και τη σκόνη. Είναι πιθανή η επιμόλυνση των βλαβών του δέρματος με μικρόβια. Συνήθως ιάται στα περισσότερα παιδιά με την πάροδο του χρόνου, όμως μην παραβλέπουμε τις συναισθηματικές διαταραχές που μπορεί να προκαλεί σε παιδιά με έντονες εκδηλώσεις. Για τη θεραπεία χρησιμοποιούνται αντιισταμινικά, τοπικά στεροειδή, τοπικά ανοσοτροποποιητικά (τακρολίμη, πιμεκρολίμη) και αντιβιοτικά σε επιμολύνσεις, ανάλογα τη βαρύτητα. Συνίστανται αποφυγή εφίδρωσης, χρήση βαμβακερών και μαλακών γενικά υφασμάτων, αποφυγή άγχους, και καλός αερισμός.
  • · Αλλεργική Επιπεφυκίτιδα: Χαρακτηρίζεται από εμφάνιση και στα δύο μάτια, με έντονο κνησμό, φωτοφοβία, δακρύρροια, αίσθημα ξένου σώματος, βλεννώδεις εκκρίσεις και υπεραιμία επιπεφυκότα (κόκκινα μάτια). Πρωτοεμφανίζεται σε παιδιά, ενώ γενικά είναι σπάνιο μετά τα 25 έτη. Για την αντιμετώπιση, χρησιμοποιείται τοπική αγωγή με κολλύρια, κορτιζονούχα, αντιισταμινικά, αγγειοσυσπαστικά και χρωμόνες, ανάλογα τη βαρύτητα. Προσοχή χρειάζεται στη χρήση κορτιζονούχων κολλυρίων γιατί μπορεί να προκαλέσουν κορτιζονικό γλαύκωμα ή καταρράκτη.
  • · Τροφική Αλλεργία: Συνηθισμένες τροφές που προκαλούν αλλεργικές αντιδράσεις είναι τα φυστίκα, το γάλα, τα αυγά, η σόγια και τα όστρακα. Κλινικές εκδηλώσεις αλλεργίας παρατηρούνται αμέσως μετά την κατανάλωση, σε βαθμό που ποικίλει από ασήμαντες εκδηλώσεις έως και απειλητικό για τη ζωή αναφυλακτικό σοκ. Για τη διάγνωση συνήθως χρησιμοποιούνται περιοριστικές δίαιτες, όπου γίνεται αποφυγή διάφορων πιθανών αλλεργιογόνων και παρατήρηση για την καλυτέρευση των συμπτωμάτων. Συνίσταται αυστηρή αποφυγή του αλλεργιογόνου όταν είναι γνωστό, ενώ καλό είναι τα άτομα αυτά, να φέρουν μαζί τους προγεμισμένη σύριγγα επινεφρίνης και να γνωρίζουν να τη χρησιμοποιούν.

Πόσο σοβαρή μπορεί να είναι μια αλλεργική εκδήλωση;

Η πιο σοβαρή αλλεργική αντίδραση είναι το αναφυλακτικό σοκ. Είναι μια πολύ σοβαρή κατάσταση που χαρακτηρίζεται από οίδημα λόγω περιφερικής αγγειοδιαστολής. Η πιο επείγουσα εκδήλωσή του είναι ο βρογχόσπασμος (κλείσιμο των αεραγωγών), ο οποίος παρεμποδίζει την αναπνοή και γι’ αυτό χρήζει άμεσης ιατρικής αντιμετώπισης. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν ενδομυϊκά αδρεναλίνη (προγεμισμένες σύριγγες, που συνήθως αλλεργικοί που το γνωρίζουν, φέρουν μαζί τους), κορτιζόνη, μάσκα οξυγόνου και υποστήριξη του αερισμού. Σε ένα αναφυλακτικό σοκ, είναι σημαντική η άμεση εισαγωγή του ασθενούς στο νοσοκομείο και η εν συνεχεία παρακολούθησή του από αλλεργιολόγο.

Πώς μπορώ να αντιμετωπίσω τις αλλεργίες;

Η αντιμετώπιση των αλλεργιών σε πρώτο βαθμό μπορεί να γίνει με χρήση κατάλληλων φαρμάκων, τα οποία ανακουφίζουν τα συμπτώματα. Τα συνηθέστερα χρησιμοποιούμενα φαρμακευτικά προϊόντα είναι τα ακόλουθα:

  • · Αντιισταμινικά: Πρόκειται για φάρμακα που παρεμποδίζουν τη δράση της ισταμίνης στον οργανισμό και, κατά συνέπεια, την εμφάνιση ή επιδείνωση της φλεγμονής που χαρακτηρίζει την αλλεργική αντίδραση. Χορηγούνται τοπικά ως γέλες (τζελ) ή κρέμες για την αντιμετώπιση δερματικών εκδηλώσεων, ή από του στόματος σε μορφή χαπιών ή σιροπιών. Υπάρχουν και ενέσιμα σκευάσματα για την αντιμετώπιση επειγουσών καταστάσεων. Η χαρακτηριστικότερη ανεπιθύμητη αντίδρασή τους μετά από συστηματική λήψη είναι η υπνηλία.
  • · Αποσυμφορητικά: Είναι φάρμακα που χρησιμεύουν στην αντιμετώπιση του συμπτώματος της ρινικής συμφόρησης, μέσω πρόκλησης συστολής των ρινικών αγγείων. Δεν αποτελούν αντιμετώπιση της ίδιας της φλεγμονώδους αντίδρασης. Χορηγούνται τοπικά στη μύτη, σε μορφή εκνεφώματος (σπρέι) ή σε σταγόνες. Υπάρχει η λανθασμένη αντίληψη ότι είναι απόλυτα ασφαλή, γιατί χορηγούνται χωρίς ιατρική συνταγή. Ωστόσο, δεν πρέπει να λαμβάνονται για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των 7 συνεχών ημερών γιατί η παρατεταμένη χρήση επιδεινώνει το πρόβλημα της ρινικής συμφόρησης, προκαλώντας χρόνιο οίδημα του ρινικού βλεννογόνου.
  • · Κορτικοστεροειδή: Γνωστά στο ευρύ κοινό και ως κορτιζονούχα, πρόκειται για σκευάσματα που περιέχουν παράγωγα κορτιζόνης, τα οποία εμφανίζουν αντιφλεγμονώδη δράση. Είναι μια κατηγορία φαρμάκων η οποία μπορεί να εμφανίσει σημαντικές ανεπιθύμητες ενέργειες και απαιτείται προσοχή κατά τη χρήση τους. Όσον αφορά την αντιμετώπιση αλλεργικών εκδηλώσεων, τα κορτικοστεροειδή χρησιμοποιούνται συνήθως τοπικά, σε κολλύρια ή δερματικές κρέμες για αντιμετώπιση αλλεργικής επιπεφυκίτιδας ή δερματίτιδας αντίστοιχα.
  • · Χρωμόνες: Σ’ αυτήν την κατηγορία ανήκουν φάρμακα όπως το χρωμογλυκικό νάτριο και η νατριούχος νεδοχρωμίλη. Πρόκειται για ουσίες οι οποίες δρουν στα κύτταρα που σχετίζονται με τη δημιουργία της φλεγμονής και παρεμποδίζουν τη δράση τους. Αυτή τους η δράση τις καθιστά αποτελεσματικές ως προφυλακτική αγωγή έναντι των αλλεργιών, αλλά και κατά των συμπτωμάτων τους. Κυκλοφορούν σε κολλύρια και ρινικά σπρέι και έχουν ελάχιστες ανεπιθύμητες ενέργειες.
  • · Ενέσεις επινεφρίνης: Η επινεφρίνη, ή αδρεναλίνη, είναι μια ουσία που σχετίζεται με την εγρήγορση. Αυξάνει τον ρυθμό και την ένταση της καρδιάς και προκαλεί άμεση βρογχοδιαστολή, δηλαδή διάνοιξη των αεραγωγών. Ιδιαίτερα η δεύτερη ιδιότητά της είναι αυτή που την καθιστά φάρμακο πρώτης εκλογής σε περίπτωση αναφυλακτικού σοκ.

Πρέπει να επισκεφθώ ιατρό για την αλλεργία μου;

Αυτό εξαρτάται από τη σοβαρότητα της αλλεργίας. Προφανώς σε περίπτωση αναφυλακτικού σοκ ή άλλης κρίσης με βαριά συμπτώματα είναι αυτονόητο ότι θα αναζητήσουμε ιατρική βοήθεια! Όσο για την ανακούφιση κάποιων ελαφριών έως μέτριων συμπτωμάτων, υπάρχουν φάρμακα που όπως προαναφέρθηκε χορηγούνται χωρίς ιατρική συνταγή και για τα οποία μπορούμε να ζητήσουμε τη συμβουλή του φαρμακοποιού. Ωστόσο ακόμα και σε αυτή την περίπτωση η καλύτερη κίνηση θα είναι να επισκεφτούμε κάποιον γιατρό, πρώτον για να βεβαιωθούμε ότι τα συμπτώματα οφείλονται όντως σε αλλεργία, και δεύτερον για να ελέγξουμε τις εναλλακτικές μας επιλογές. Υπάρχουν θεραπείες απευαισθητοποίησης, οι οποίες μπορούν να μας βοηθήσουν να ξεπεράσουμε σε σημαντικό βαθμό τις αλλεργίες μας.

Γενικά η αλλεργία είναι ένα πρόβλημα με το οποίο οι περισσότεροι ερχόμαστε αντιμέτωποι κάποια στιγμή στη ζωή μας. Είναι σημαντικό να την αντιμετωπίσουμε με το σωστότερο δυνατό τρόπο, ώστε να προφυλάξουμε την υγεία μας και ταυτόχρονα να διευκολύνουμε τη ζωή μας!

Άννα Μποτσάκου, φαρμακοποιός

Σωτήρης Πασχάλης ,γιατρός

Θέλεις να ψωνίσεις second hand; Έλα στο Style your life!

Style your life

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: